Stratejik Bir Performans Değerlendirme Yöntemi: Kurumsal Karne

     

Stratejik Bir Performans Değerlendirme Yöntemi: Kurumsal Karne

Küreselleşme süreci ile birlikte değişen ve şiddetlenen rekabet koşulları, işletmelerin başarılı olmaları için etkin bir performans yönetim sistemini gerekli kılmaktadır. Geleneksel performans değerlendirme yöntemlerinde kullanılan finansal göstergeler, işletmelerin mevcut durumlarını geçmiş dönemlerle kıyaslamakta, geleceğe dair bir fikir vermemektedir. Dr. William Edwards Deming’ in de belirttiği gibi “Kâra bakarak bir firmayı yönetmek dikiz aynasına bakarak araba kullanmaya benzer. Dikiz aynası nerede olduğunuzu gösterir ancak nereye gittiğinizi göstermez.” Bu noktadan hareketle, 1990 yılında Robert S. Kaplan ve David P. Norton araştırmalarında finansal ölçümlerin yanı sıra müşteri tatmini, entelektüel sermaye ve örgütsel gelişim göstergelerinin de dahil edildiği bir performans değerlendirme tekniği olan Kurumsal Karne(Balanced Scorecard) modelini ortaya koymuşlardır.

Kurumsal Karne, işletmelerin sahip oldukları geçmiş verilere dayanan finansal değerlerin yanında; geleceğe yönelik olarak müşteri memnuniyeti çerçevesinde müşteri odaklılığı, müşteriler ve hissedarların beklentileri çerçevesinde şirket içi faaliyetlerin geliştirilmesi ve mükemmelleştirilmesi, değişme ayak uydurabilmek amacıyla insan, sistem ve şirket içi yöntemler çerçevesinde öğrenme ve gelişme gibi fiziksel olmayan boyutları esas alan; belirli göstergelerle bu boyutları ölçen; boyutlar arasındaki denge ve entegrasyonunun sağlanması için stratejik bir geribildirim sağlayan; veriden stratejiye ulaşmayı ve stratejiyi uygulanır kılmayı amaçlayan dinamik bir performans ölçüm ve yönetim sistemidir.

Kurumsal karne modeli stratejinin yönetilmesini sağlamakla kalmayarak stratejilerin uygulamaya geçilmesine ve güçlendirilmesine yardımcı olmaktadır.  Kurumsal karne uygulamalarında öncelikle işletmenin varlık nedenleri sorgulanarak misyon ve işletmenin temel değerleri belirlenmektedir. Misyon ve değerler temel alınarak işletmenin gelecekte olmak istediği yer, bir başka deyişle vizyon tanımlanmaktadır. Bir sonraki adımda ise hedeflere ulaşmayı sağlayacak uzun vadeli stratejiler ortaya koyulmaktadır. Kurumsal Karne, 4 önemli boyut çerçevesinde stratejilerin  uygulanmasını ve işletmenin işlerinin takip edilmesini sağlamaktadır; bu nedenle yöneticilerin dört temel soruyu yanıtlaması gerekmektedir:

  1. Hissedarlarımıza nasıl görünüyoruz? (finansal boyut)
  2. Müşterilerimiz bizi nasıl görüyorlar? (müşteri boyutu)
  3. Hangi konularda uzmanlaşmalıyız? (içsel süreçler boyutu)
  4. İyileşmeye ve değer yaratmaya devam edebilir miyiz? (öğrenme ve gelişme boyutu)

Kurumsal karne 4 boyut üzerinden işletme ile ilgili bilgi sağlarken; ölçüt sayısını en aza indirgeyerek yöneticileri en kritik birkaç ölçüm üzerinde odaklanmaya zorlamaktadır.

kurumsal karne

1. Finansal Boyut

Finansal performans, işletmelerin geçmiş dönem ekonomik durumlarını değerlendirerek stratejilerin ve uygulamalarının firma gelişimine katkısını belirlemektedir. Finansal amaçlar, diğer boyutlarda yer alan amaç ve ölçüler için odak noktası olarak görülmektedir çünkü seçilen her ölçütün neden- sonuç ilişkisiyle finansal performansta bir etkiye sahip olması beklenmektedir. Bu doğrultuda işletmenin hissedarları tarafından nasıl göründüğünü gösteren finansal performans amaçları belirlenirken; karlılık, nakit akışı ve stok devir hızı gibi ölçümlenebilen ölçütler yönetim ve ortakların talep ve beklentilerine göre belirlenmelidir. Farklı departmanlar için farklı finansal göstergeler tanımlanabilir; fakat bunların stratejilerle çelişmemesi, uyumlu olması gerekmektedir.

Uzun vadeli hedefler doğrultusunda performans ölçütler, işletmenin içinde bulunabileceği üç farklı evre göz önünde bulundurularak yapılandırılmaktadır. Söz konusu evreler; hızlı büyüme evresi, büyümeyi sürdürme evresi ve nakit girişi evresi olarak adlandırılmaktadır.

Hızlı büyüme evresindeki firmalar, üretim kapasitelerini arttırmak, yeni ürün ve hizmet geliştirmek, dağıtım kanallarını ve müşteri ilişkilerini geliştirmek için yatırımlar yapmaktadırlar. Bu yatırımların geri dönüşünün takip edileceği performans göstergelerinin tanımlanması önem kazanmakta;  hedef pazarlardaki satışların toplam satışlara oranı, yeni ürünler için yapılan Arge harcamaları, yeni ürünlerin karlılığı gibi ölçütler takip edilmektedir. Büyümeyi sürdürme evresi için yatırımların getirisinin yüksek ve geri dönüş süresinin kısa olması istenmektedir. Stratejiler hedeflenen pazar payının korunması ve arttırılmasına yönelik olarak belirlenmekte; bu amaçla brüt karlılık, faaliyet karlılığı ve stok devir hızı gibi klasik finansal göstergeler önem kazanmaktadır. Nakit giriş evresi olarak adlandırılan evrede yatırımlar üretim kapasite ve sürekliliğini sağlama amacıyla yapılmaktadır; amaç ilk evrede sağlanan nakit girişi devamlılığını sağlamaktır. Satış artışları, satılan malın maliyeti, net işletme sermayesi, aktif karlılık gibi performans ölçütleri takip edilmektedir.

2. Müşteri Boyutu

Müşteri boyutu, işletmenin vizyonuna ulaşması için müşterilere nasıl görünmesi gerektiğine odaklanarak, işletmenin rekabet edeceği pazar ve bu pazardaki performans göstergelerini tanımlamaktadır. İşletmenin müşteriler için nasıl faaliyetlerde bulunacağı belirlenmekte ve işletme stratejileri müşterilere özgü hedeflere dönüştürülmektedir. Müşteri tatmin oranının arttırılması, müşteri sadakatini sağlayacak yolların bulunması ve bu doğrultuda takiplerin gerçekleştirilmesi amaçlanmaktadır. Uygulanan stratejilerin başarılı ya da başarısız sonuçlarının gözlemlenebilmesi adına doğru performans ölçütleri ve hedefleri tanımlanmalıdır; temel olarak kullanılan göstergeler müşteri memnuniyeti, müşteri devamlılığı, yeni müşteri sayısı, müşteri karlılığı ve pazar payı olarak gösterilmektedir.

3. İçsel Süreçler Boyutu

Müşteri boyutunda belirlenen performans hedeflerini karşılayabilmek için firmanın kendi faaliyetlerine odaklanması gerekmektedir; çünkü müşteri gereksinimlerinin karşılanması ve müşteri memnuniyeti, işletme içinde alınan kararlar, uygulanan süreçler ve yapılan çalışmalara bağlı olarak sağlanmaktadır. İçsel süreçler boyutu, işletmenin ne kadar etkin çalıştığının takibine ve mükemmelliğin sağlanmasına yönelik faaliyetler içermektedir. Mevcut süreç ve faaliyetlere odaklanarak, söz konusu operasyonları kontrol altında tutmakla yetinmemekte, müşteri ve finansal boyuttaki amaçlara ulaşmayı sağlayacak yeni süreçleri de tanımlamaktadır. Aynı zamanda yenilik süreci de operasyonlara dahil edilerek gelecekteki müşterilerin gereksinimlerinin karşılanması hedeflenmektedir. Müşteri ihtiyaçlarının tanımlanması ile başlayan içsel süreç yenilenme ve operasyon ile devam etmekte, satış sonrası hizmet sağlanarak müşteri ihtiyacının karşılanması ile son bulmaktadır. Süreç akışı bu şekilde gerçekleştiği takdirde müşteri ve finansal boyutlarda tanımlanan uzun vadeli amaçlara ulaşmada başarı sağlanabilmektedir.

4. Öğrenme ve Gelişme Boyutu

Öğrenme ve gelişme boyutu; finansal boyut, müşteri boyutu ve içsel süreçler boyutunda tanımlanan stratejik ölçüt ve hedefler için gerekli olan performans gereksinimi ile personel ve sistemlerin mevcut durumları arasındaki farkı belirterek, gelişme ve ilerlemenin sağlandığı yapıyı tanımlamaktadır. Müşteri tatmininin zamanla değişmesi sebebiyle müşteriye sunulan değerin devamlılığının sağlanması için işletmenin de mevcut süreçlerinde sürekli iyileştirme ve geliştirme çalışmalarında bulunması gerekmektedir.  Bu nedenle, işletmelerden entelektüel sermayeye yatırım yaparak yeni yetenekler kazandırması, bilgi sistemlerini zenginleştirmesi ve organizasyonda mevcut olan programları birbiriyle uyumlu hale getirmesi beklenmektedir. Çalışan yetenekleri, bilgi sistemleri yeterliliği ile motivasyon ve yetki verme kategorileri temel alınarak gerekli performans ölçütleri kurumsal karnede tanımlanmalıdır.

Günümüz rekabet koşullarında, sadece finansal verilere odaklanarak bir işletmenin ne kadar başarılı olduğunu anlamaya çalışmak yanlış değerlendirmelere sebebiyet vermekte; kritik noktalara odaklanma engellenmektedir. Kurumsal karne tekniği ile birlikte işletmeler stratejilerini oluşturmakta, bu stratejiler doğrultusunda amaç, hedef ve göstergeler tanımlamakta  ve yol haritaları çizilerek rekabet üstünlüğü elde edilmektedir. Stratejilerin uygulanması sırasında gelişen durumlara karşı hızlı reaksiyonlar alınarak, uygulama sırasında karşılaşılan sapmalara karşı anında önlem alınmaktadır. Bu açıdan, kurumsal karne uzun vadeli hedeflerin gerçekleştirilmesi ve geri bildiriminin sağlanması için mükemmel bir strateji geliştirme ve performans değerlendirme sistematiğidir.

Filed in: Consulta, Haberler Tags: ,

Şunlara Göz Atın

Pazarlama Stratejisi Nedir? Stratejiye Uygun Bir Plan Nasıl Hazırlanır? Pazarlama Stratejisi Nedir? Stratejiye Uygun Bir Plan Nasıl Hazırlanır?
Bütçelemeye dair tüm sorularınızın yanıtı Consulta Uygulamalı Bütçe Ve İç kontrol Eğitiminde! Bütçelemeye dair tüm sorularınızın yanıtı Consulta Uygulamalı Bütçe Ve İç kontrol Eğitiminde!
Müşteri Segmentasyonu ve S&OP Nasıl Olmalı? Müşteri Segmentasyonu ve S&OP Nasıl Olmalı?
Süreç İyileştirme Metodolojileri Süreç İyileştirme Metodolojileri



   

 

 
   

 

         
 

© 2018 Dijital Dönüşüm. All rights reserved Click Carrot - sponsored by Software AG, eFinans, Consulta, Comparex

ERP | ERP Nedir | ERP Seçimi | CRM | CRM Nedir | CRM Seçimi | SAP Programı | SAP Nedir | SAP kursu